T24 Dış Haberler
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yarın Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenecek olan, Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’na katılacak.
CICA Dönem Başkanı Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek olan zirve, üye devletlerin yanı sıra gözlemci ülkeler ile CICA ortağı ve gözlemcisi uluslararası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirecek. Asya’da küresel siyaset ve ekonomi üzerinde belirleyici rol oynayan aktörlerin ortak önceliklerini ve işbirliği alanlarını ortaya koyması bakımından önem taşıyan zirvede, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sürecinde “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” temasıyla gündemine aldığı konuların ön plana çıkması bekleniyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının aktardığına göre Bakan Fidan’ın, zirvedeki hitabında ve zirve marjında yapacağı ikili görüşmelerde, küresel krizler ve jeopolitik gelişmelerin yol açtığı sınamalar karşısında istişare, uzlaşı, karşılıklı güven ve bölgesel sahiplenme anlayışına dayalı ortak çözümler üretilmesinin önemini vurgulaması, bu kapsamda etkin çok taraflı diplomasinin korunması ve güçlendirilmesine öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizmesi öngörülüyor.
Türkiye-Azerbaycan gerilimi
Bakan Fidan’ın Bakü ziyareti, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkilerin gerildiği bir döneme denk geliyor.
Azerbaycan’da hükümetin öğretmen ve öğrencilerin kıyafet kurallarıyla ilgili aldığı yeni kararın uygulanmaya başlanması sonrası protesto gösterileri düzenleniyor. Düzenlemelerde doğrudan başörtüsüyle ilgili bir ifade bulunmasa da başörtülü öğrenci ve öğretmenlerin okullara alınmadığı bildiriliyor.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 13 Ekim’de sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez!” dedi.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 24 Eylül’deki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu konuşmasında “başörtüsü yasaklarından” bahsetmesinin Azerbaycan’daki söz konusu kararı vurguladığı iddia ediliyor.
BM Genel Kurulu’ndaki bir diğer anın da Türkiye-Azerbaycan ilişkilerindeki gerilimin artmasına neden olduğu belirtiliyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu‘nun Genel Kurul’daki konuşması sırasında çok sayıda diplomatın salonu terk etmesi ancak Azerbaycan heyetinden bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisinin salonda kalması gerilimin sebeplerinden biri olarak görülüyor.
Bu iddialar arasında Azerbaycan devlet ajansı APA, Türkiye’nin 2024 yerel seçimlerinden hemen sonra açıkladığı ticaret yasağına rağmen İsrail’le ticarete devam ettiğine dair iddialara yer verdiği bir haber yayımladı ancak daha sonra bu haber yayından kaldırıldı.
İki ülke arasındaki gerilim iddiaları Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev‘in partisinin kurultayında yaptığı sert konuşmayla daha da güçlendi. Aliyev, 2 Ekim’de yaptığı konuşmada Azerbaycan halkının dünyadaki pek çok bölgenin aksine istikrar, sükûnet ve huzur içerisinde yaşadığını belirterek, “Bu nedenle güvenlik tedbirleri her zaman gündemimizde olmalıdır. Azerbaycan güçlendikçe, daha aktif, net bir bağımsız politika izledikçe ve yöneltilen her bir oka karşılık on okla yanıt verdikçe, üzerimizdeki baskılar daha da artacaktır. Tek bir darbeye belki 2, 5, hatta 10 darbeyle karşılık veriyoruz ki herkes yerini bilsin; işlerimize karışmasın, yaşam tarzımıza burnunu sokmasın ve bize ne yapacağımızı söylemesin. Herkes kendi milletine ve devletine baksın. Azerbaycan’ın bugünkü gerçekliği öyle bir noktadadır ki, pek çok ülke için bir rol model haline geldik. Bu nedenle gerek fiziksel gerekse ideolojik risklere karşı ciddi tedbirler alınmaktadır ve alınmaya da devam edilecektir” dedi.
(Editör: Buse Söğütlü)
