Küresel piyasalarda haftanın ikinci işlem gününde yön sert biçimde aşağı döndü. Güney Kore’de KOSPI Endeksi yüzde 9’u aşan kayıpla üç ayın en düşük seviyesine inerken piyasada devre kesici ve program işlemlerini sınırlayan mekanizmalar çalıştı.
Japonya’da Nikkei 225 Endeksi yüzde 4’ü aşan düşüş kaydetti. Satış dalgası Avrupa ve ABD vadeli endekslerine de taşınırken en sert baskı, yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı teknoloji ve yarı iletken şirketlerinde görüldü.
Çip satışları Asya’yı sarstı
Güney Kore borsasındaki sert düşüşte endeks ağırlığı yüksek Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerindeki satışlar belirleyici oldu. SK Hynix yüzde 13’e, Samsung Electronics yüzde 10’a yaklaşan kayıplar yaşadı.
Japonya’da Kioxia hisseleri yüzde 18’e varan düşüş kaydederken Tokyo Electron, Disco, Nikon ve Murata Manufacturing hisselerinde kayıplar yüzde 9’u aştı. Daha geniş kapsamlı Topix Endeksi de yüzde 3’e yakın geriledi.
Bölgedeki satış yalnızca Japonya ve Güney Kore ile sınırlı kalmadı. Avustralya’da S&P/ASX 200 Endeksi yüzde 0,3, Singapur’da Straits Times Endeksi yaklaşık yüzde 0,5 değer kaybetti.
Nvidia haberi finansman korkusunu büyüttü
Teknoloji hisselerindeki baskıyı, yapay zekâ yatırımlarının ulaştığı büyüklüğe ilişkin yeni kaygılar tetikledi. Nvidia’nın OpenAI’nin büyük veri merkezi projesi için yaklaşık 250 milyar dolarlık finansman garantisi sağlamayı değerlendirdiği yönündeki haber, şirket hisselerini yüzde 5 düşürdü.
Yatırımcılar, yapay zekâ altyapısına ayrılan dev bütçelerin şirket bilançoları, nakit akışı ve borçluluk üzerindeki etkisini yeniden sorgulamaya başladı. Veri merkezlerinin uzun vadede oluşturacağı gelir ile bugünkü sermaye harcamaları arasındaki fark, teknoloji rallisinin önündeki temel risklerden biri haline geldi.
Philadelphia Yarı İletken Endeksi’nin önceki seansta yüzde 2,2 düşmesi, satış baskısının Asya seansına taşınmasına zemin hazırladı. Endeks, haziran ayındaki rekor kapanış seviyesinin yaklaşık yüzde 21 altında bulunuyor.
Çin rekabeti baskıyı artırdı
Çin’in yarı iletken üretiminde dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik adımları da Japon, Güney Koreli, Avrupalı ve ABD’li çip şirketlerine yönelik kaygıları artırdı.
Çin’in yerli olarak geliştirilen daldırmalı derin ultraviyole litografi makinelerinin üretimine başladığı yönündeki haberler, gelişmiş çip üretim ekipmanı pazarındaki rekabetin büyüyebileceğine işaret etti. Sektörün önde gelen şirketlerinden ASML hisseleri önceki seansta yüzde 8,5 düştü.
Çinli bellek çipi üreticisi CXMT’nin Şanghay’daki ilk işlem gününde yüzde 466 yükselmesi de Çin’in yarı iletken sektörüne yönelik güçlü yatırımcı ilgisini gösterdi. Ancak CXMT hisseleri salı günü ilk işlemlerde kazanımlarının bir bölümünü geri verdi.
Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1’i aşan düşüş kaydederken CSI 300 Endeksi’ndeki kayıp yüzde 2’yi geçti. Hong Kong’da Hang Seng Endeksi de erken saatlerdeki kazanımlarını geri vererek eksiye döndü.
Avrupa vadelileri temkinli açılışa işaret etti
Asya’daki teknoloji satışları Avrupa vadeli endekslerinde de sınırlı kayıplara neden oldu. Euro Stoxx 50 vadeli endeksi yaklaşık yüzde 0,2, DAX vadeli endeksi yüzde 0,1 düşerken FTSE 100 vadeli endeksi yataya yakın negatif seyretti.
Avrupa piyasalarında gözler özellikle ASML ve diğer yarı iletken ekipmanı üreticilerinin hisselerinde olacak. Çin’in yerli litografi teknolojisinde ilerleme sağladığına ilişkin haberlerin doğrulanması, Avrupa’nın teknoloji ihracatı ve pazar payı açısından yeni bir rekabet baskısı yaratabilir.
Petrol fiyatlarındaki düşüş sanayi, ulaştırma ve tüketim şirketleri açısından maliyet desteği sağlasa da teknoloji hisselerindeki küresel satışın bu olumlu etkiyi sınırlaması bekleniyor.
Nasdaq vadelisi yüzde 0,8 geriledi
ABD vadeli endeksleri de yeni güne düşüşle başladı. Türkiye saatiyle sabah saatlerinde Nasdaq 100 vadeli endeksi yaklaşık yüzde 0,8, S&P 500 vadeli endeksi yüzde 0,3 ve Dow Jones vadeli endeksi yüzde 0,1 geriledi.
Wall Street’te önceki seansta Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,51 yükselerek 52 bin 210 puandan kapanmıştı. S&P 500 yüzde 0,02 artışla 7 bin 413 puanda kalırken Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 0,18 düşerek 24 bin 932 puana gerilemişti.
S&P 500 içindeki 11 ana sektörün yedisi yükselmesine rağmen yarı iletken hisselerindeki kayıplar Nasdaq üzerinde baskı oluşturdu. Nvidia’nın yanı sıra Micron, AMD, Sandisk ve ASML’nin ABD’de işlem gören hisseleri de satış gördü.
Petrol düştü ancak faiz kaygısı bitmedi
ABD ile İran arasındaki saldırılara ara verilmesi ve diplomatik görüşmelerin sürmesi petrol fiyatlarında düşüşü devam ettirdi. Brent petrol, pazartesi günkü yaklaşık yüzde 9’luk kaybın ardından 87,55 dolar çevresine geriledi.
Petroldeki düşüş, enerji kaynaklı enflasyon baskısının hafifleyebileceği beklentisini artırdı. Ancak bu rahatlama tahvil piyasasına sınırlı yansıdı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 4 baz puan düşmesine rağmen yüzde 4,64 çevresinde kaldı.
Piyasalarda Fed’in 29 Temmuz’daki toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı yapma ihtimali yüzde 38 düzeyinde fiyatlanıyor. Yüksek faiz ihtimali, büyüme ve teknoloji hisselerine yönelik değerleme baskısının sürmesine neden oluyor.
Dolar/yen paritesi 163,78 çevresinde hareket ederek yaklaşık 40 yılın en yüksek seviyelerine yakın kaldı. Japonya Merkez Bankası’nın beklenenden daha yumuşak mesaj vermesi halinde Japon yetkililerin döviz piyasasına müdahale edebileceği beklentisi de güçlendi.
Fed ve dev teknoloji bilançoları izlenecek
Küresel piyasaların yönünü haftanın kalanında merkez bankası kararları ve büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları belirleyecek. Fed’in faiz kararı çarşamba günü açıklanacak. İngiltere Merkez Bankası perşembe, Japonya Merkez Bankası ise cuma günü toplanacak.
ABD’de Microsoft, Meta Platforms, Amazon ve Apple’ın ikinci çeyrek sonuçları açıklanacak. Yatırımcılar şirketlerin gelir artışından çok yapay zekâ yatırımları, veri merkezi harcamaları ve nakit akışına ilişkin açıklamalarına odaklanacak.
Fed kararının ardından açıklanacak ABD büyüme ve kişisel tüketim harcamaları enflasyonu da faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir. Güçlü enflasyon verisi teknoloji hisselerindeki satışları büyütebilirken daha zayıf veriler tahvil faizlerini aşağı çekerek piyasalara destek sağlayabilir.
