Kacır, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) düzenlenen Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 23 yılda kapsamlı bilim ve teknoloji ekosistemi inşa ettiklerini söyledi.
Türkiye kaynaklı yıllık bilimsel yayın sayısını 9 binden 66 bine yükselttiklerini bildiren Kacır, “Dünya genelinde en fazla bilimsel yayın üreten ülkeler sıralamasında 22’ncilikten 13’üncülüğe çıktık. Araştırmacılarımızın her geçen yıl niceliği ve niteliği artan bilimsel çalışmaları, fikri mülkiyet kapasitemizde kayda değer bir ilerlemenin önünü açtı.” ifadelerini kullandı.
Kacır, bilimsel araştırmaların akademik yayınlarla sınırlı kalmamasının, üniversitelerde üretilen bilginin yenilikçi ürün ve hizmetlere dönüşerek toplumsal değer oluşturmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
TÜBİTAK eliyle üniversitelerin, araştırmacıların ve sanayicilerin yenilikçi projelerini desteklemeye devam edeceklerine işaret eden Kacır, şöyle devam etti:
“Bu yılın 9 ayında 188 üniversite ve 2 bin 516 firmanın 9 bin 600 projesine 8,3 milyar lira destek sağladık. Bilimde, araştırma ve inovasyonda attığımız adımlar neticesinde bugün 23 yıl öncesine göre bambaşka bir Türkiye resmi var. Vatan toprağında, mavi vatanda, gök vatanda, uzay vatanda ve siber vatanda egemenliğimizi güvence altına alan, ülkemizin stratejik hamleleri için güç çarpanı vazifesi gören bir savunma sanayisine sahibiz. Elektrikli ve akıllı otomobilimiz Togg ile ülkemizin yeni nesil mobilite teknolojilerindeki iddiasını somut bir başarıya dönüştürüyoruz.”
“Milli teknoloji atölyeleriyle gençlerimize çalışma ortamını sunuyoruz”
Kacır, Türkiye’nin TÜRKSAT 6A ile uydu teknolojilerinde küresel A takımına ve ilk 11’e girdiğini ifade etti. İnsanlı uzay bilim misyonu ile ay yıldızlı bayrağı uzayın derinliklerine taşıdıklarını belirten Kacır, “Mühendislerimizin geliştirdiği uzay aracımızı Ay’a eriştireceğiz. Gençlerimiz, Türkiye Yüzyılı’nda Milli Teknoloji Hamlesi’ni vizyondan gerçeğe dönüştürmemizin teminatı. Yeter ki onların merakını besleyelim, hayallerine kulak verelim, araştırma ve üretme azimlerini destekleyelim. Onları bilimsel keşiflerin ve teknoloji geliştirme yolculuğunun heyecanına ortak edelim.” değerlendirmesinde bulundu.
Kacır, TEKNOFEST’lerle milyonlarca genci bilimsel araştırmanın, teknoloji geliştirmenin ve üretmenin heyecanıyla buluşturduklarını kaydetti.
Şanlıurfa’da gerçekleştirilen TEKNOFEST Güneydoğu’da, 1 milyon 300 bin katılımcının bilim ve teknoloji heyecanına, gençlerin üretme ve başarma azmine şahit olduklarını ifade eden Kacır, şöyle devam etti:
“81 şehirde kurduğumuz 132 DENEYAP Teknoloji Atölyesi’yle, çocuklarımızın ve gençlerimizin erken yaşlardan itibaren bilim ve teknoloji alanlarında uygulamalı eğitimler almasını sağlıyoruz. Ülkemizin dört bir yanında üniversitelerimizin ve bilim merkezlerimizin bünyesinde kurduğumuz milli teknoloji atölyeleriyle, gençlerimize yenilikçi fikirlerini somut projelere dönüştürebilecekleri teknik altyapıyı ve çalışma ortamını sunuyoruz.”
Kacır, bugüne kadar 22,5 milyon vatandaşın ziyaret ettiği 45 bilim merkeziyle, bilimi deneyimleme ve keşfetme imkanı sunduklarını anlattı.
Bilimin, toplumla buluştuğunda kalıcı bir değere dönüştüğünü aktaran Kacır, “Laboratuvarlarda ve araştırma merkezlerimizde üretilen bilgiyi, milletimizin her ferdine anlaşılır bir dille aktararak bilimsel çalışmaların toplumsal etkisini büyütebiliriz. Asılsız haberlerin yeniden paylaşılma olasılığının doğru haberlere göre yüzde 70 daha yüksek olduğunu ve yaklaşık 6 kat daha hızlı yayıldığını ortaya koyan araştırmalar, bilim iletişiminin günümüzde ne denli hayati bir sorumluluk haline geldiğini gösteriyor.” dedi.
Kacır, bilimsel gerçeklerin yanlış bilgilerin gölgesinde kalmasına izin vermemenin, millete ve gelecek nesillere karşı sorumlulukları olduğunu ifade etti.
Zirve ilk defa düzenleniyor
Vatandaş bilimi yaklaşımını, bilimle toplum arasındaki bağı güçlendirmesi bakımından kıymetli gördüklerini belirten Kacır, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bilim insanlarımızın araştırmalarının sonuçlarını, yöntemlerini ve sınırlarını toplumumuzla açık ve anlaşılır biçimde paylaştığı, üniversitelerimizin bilim iletişimini kurumsal sorumluluklarının ayrılmaz bir parçası olarak benimsediği, kamu kurumlarımızın bilimsel bilgiye erişimi kolaylaştırdığı, bilimsel verilerin karar alma süreçlerinde etkin kullanımına öncülük ettiği, medya temsilcilerimizin bilimsel doğruluğu gözeterek güvenilir bilgiyi geniş kitlelere ulaştırdığı, öğretmenlerimizin çocuklarımızın merakını, sorgulama ve araştırma becerilerini geliştirdiği, vatandaşlarımızın da gözlemleri, tecrübeleri ve fikirleriyle bilimsel çalışmalara katkı sunduğu bilim iletişimi ekosistemi, Türkiye Yüzyılı’nda Milli Teknoloji Hamlesi’ni gerçekleştirmemizin anahtarıdır.”
Kacır, bu anlayışla TÜBİTAK’ın yürütücülüğünde, ODTÜ’nün ev sahipliğinde, ülkede bilim iletişimi alanında ilk olan Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi’ni düzenlediklerini söyledi.
İki günlük etkinlik boyunca bilim insanlarını, bilim iletişimcilerini, medya temsilcilerini, kamu kurumlarını ve farklı disiplinlerden katılımcıları aynı çatı altında buluşturacaklarını ifade eden Kacır, şu bilgileri verdi:
“Zirvemizde vatandaş biliminden bilim gazeteciliğine, yapay zeka ve dijital platformlardan bilimsel dezenformasyonla mücadeleye, uzay ve kutup araştırmalarından sağlık ve afet iletişimine pek çok önemli konuyu ele alacağız. Ulusal ve uluslararası tecrübelerin paylaşılacağı oturumlarımızda, bilim merkezlerimizin, bilim ve toplum destek programlarımızın toplumsal etkisini de değerlendireceğiz. Zirvemizin bir diğer anlamlı etkinliği ise 60 yıllık yayıncılık birikimiyle ülkemizde bilim kültürünün gelişimine katkı sunan Bilim ve Teknik dergimiz için hazırladığımız ’60 Yıl, 60 Kapak’ sergisidir. Bilim ve Teknik dergimizin kapaklarından oluşan bu özel sergiyle, bilim ve teknoloji dünyasında 60 yılda yaşanan dönüşüme tanıklık edeceğiz.”
İlk defa Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri verildi
Kacır, ‘marifet iltifata tabidir’ sözünü hatırlatarak, bilimsel bilgiyi toplumla buluşturan, bilimi her yaştan vatandaş için anlaşılır ve ilham verici kılan insanların emeklerini takdir etmenin, başarılarını görünür kılmanın kendileri için bir vefa borcu olduğunu söyledi.
Bu anlayışla, zirve kapsamında ilk kez Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri’ni verdiklerini belirten Kacır, doğa uygulamalarından yenilikçi eğitime, bilim fuarlarından bilim şenliklerine ve kapsayıcı yaklaşımlara uzanan 5 kategoride, toplumsal etkisi yüksek projeleri ödüllendirdiklerini aktardı.
Bilim iletişimine katkı sunanlara ödül
Bilim İletişimine Katkı Ödülleri ile de genç popüler bilim yazarlarından popüler bilim yayıncılığına, bilim söyleşilerinden milli teknoloji atölyelerine, bilim merkezlerinden öğrenci topluluklarına kadar 6 kategoride, bilimi toplumla buluşturan başarılı çalışmaları taçlandıracaklarını dile getiren Kacır, şunları kaydetti:
“Türkiye Bilim İletişimi Zirvemizi her yıl farklı bir üniversitemizin ev sahipliğinde düzenleyerek bu buluşmanın ülkemizin dört bir yanına yayılmasını sağlayacağız. Böylelikle üniversitelerimizin bilgi birikiminden ve bulundukları şehirlerin potansiyelinden yararlanarak bilim iletişimi alanında işbirliklerinin gelişmesine öncülük edeceğiz. Bilimsel bilginin toplumla buluşmasına katkı sunan kişi, kurum ve kuruluşlarımızı teşvik için TÜBİTAK Bilim İletişimine Katkı Ödülleri’ni hayata geçiriyoruz. Önümüzdeki yıldan itibaren Türkiye genelinden başvurulara açık olacak ödül programımızla bilim iletişimi alanında özgün ve başarılı çalışmalara imza atan isimleri destekleyecek, iyi uygulamaların yaygınlaşmasını teşvik edeceğiz. Bilim insanlarımızın, araştırmacılarımızın çalışmalarını desteklemeyi ve bilimin toplumumuzun gündelik hayatında daha fazla yer edinmesini sağlayacak adımları atmayı sürdüreceğiz. Türkiye Yüzyılı’nı bilimin ve teknolojinin yüzyılı kılmak için bilim insanlarımızla, gençlerimizle ve milletimizle el ele çalışmaya devam edeceğiz.”
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın da konuşmasında, bilimin, insan hayatına dokunduğunda ve toplumla buluştuğunda değerlendiğini ifade etti. Etkinlikte Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil de bir konuşma gerçekleştirdi.
